Разгром Любанскага гарнізона
Да свята 24-й гадавіны Кастрычніка партызаны рыхтавалі свой асаблівы, партызанскі падарунак. Было вырашана разграміць варожы гарнізон у Любані. Аперацыя нялёгкая, вельмі небяспечная. Да яе рыхтаваліся старанна, загадзя. Трэба было ўсё прадумаць, спланаваць як след... Дзве баявыя групы са станковымі кулямётамі павінны былі пайсці наперад, каб перарэзаць дарогі з Любані на Урэчча і на Пагост, Слуцк. Было вядома, што ў Любанскай камендатуры ёсць радыё і тэлефонная сувязь з суседнімі гарнізонамі, у любы час гітлераўцы маглі кінуць падмацаванне.
Асобна былі створаны ўдарныя трупы гранатамётчыкаў і аўтаматчыкаў пад камандаваннем Бельскага і Варвашэні. Групы павінны былі падпаўзці да будынка, дзе размяшчалася камендатура, зняць вартавых і роўна а чацвёртай гадзіне раніцы атакаваць эсэсаўцаў. Камандзірам групы аўтаматчыкаў быў Змітро Гуляеў, камісар атрада Далідовіча, яму быў прыданы атрад Патрына. Астатнія сілы былі падзелены на дзве часткі. Адна павінна была наступаць з паўночнага боку мястэчка, а другая — з паўднёвага.
А другой гадзіне ночы 7 лістапада байцы Гуляева і атрад Патрына падышлі да таго месца Арэсы, дзе яна працякае найбліжэй да Любані. Тут быў мост, ён служыў адзінай пераправай цераз раку. Гітлераўцы наставілі тут моцную ахову і нібы засланілі сябе ад небяспек з лясістых месц раёна.
Гарбачоў атрымаў заданне: у райцэнтр пад выглядам сялян заслаць пяцёх партызан, якія ў вызначаны час падышлі да моста з гарадка і па сігналу рынуліся на ахову. Я загадаў вылучыць дзве групы — ад Гуляева і ад Патрына. Яны павінны былі падысці да моста ўздоўж ракі з правага боку і з левага, знішчыць ахову.
На мост пайшлі чатырнаццаць смельчакоў. Пяць партызан павінны былі накінуцца на ахову з боку горада. Выбраўшы зручны момант, схапілі нямецкіх патрулёў. Тры кулямётчыкі спалі каля агнявога пункта, але ім не давялося нават прачнуцца...
Дарога была ачышчана, атрад і групы рушылі на свае пазіцыі. Выйшлі дакладна па плану каля будынка, дзе размясціліся эсэсаўцы. Партызан аклікнуў толькі вартавы. Кароткай чаргой з аўтамата Гуляеў скасіў гітлераўца. Страляць дачасна было рызыкоўна, гэта магло ўспалашыць гарнізон, аднак іншага выйсця не было. Пакуль фашысты ўзварушыліся, групы Гуляева паспелі дасягнуць глінабітнага будынка. Чуўся звон шкла, крыкі і стогны гітлераўцаў. 3 вышак застрачылі станковыя кулямёты. Флангавыя групы Патрына адкрылі агонь на вышках і па вокнах будынка. Акупанты спрабавалі выскакваць праз вокны, але тут жа падалі ад куль. Застракаталі нямецкія кулямёты і з іншых агнявых пунктаў, аднак яны білі неўпапад. У цемені, добра ведаючы кожны завулак, нашы атрады абышлі іх.
Акрамя эсэсаўцаў, у Любані была камендатура гестапа, атрад паліцыі. Яны былі атакаваны баявымі групамі Далідовіча і Розава. Акупанты спрабавалі супраціўляцца, на вуліцах паднялася безладная страляніна, аднак налёт быў такі раптоўны, што ўся фашысцкая зграя, апанаваная панікай, не здолела заняць абарону. Бой цягнуўся каля дзвюх гадзін, ён прайшоў нават з большым поспехам, чым мы чакалі. Варожы гарнізон быў разгромлены поўнасцю. Больш паўсотні фашыстаў забіта, многія паранены, частка паліцаяў разбеглася. Нашы атрады захапілі шмат зброі, боепрыпасаў, прадуктаў і вопраткі. Значная частка прадуктаў і вопраткі была раздадзена мясцоваму насельніцтву.
Раніцай, калі асноўныя групы ўжо адышлі ад Любані і прыпыніліся ў вёсцы Рэдкавічы, мы атрымалі данясенне камандзіраў засад на дарогах. Яны паведамлялі, што варожых падмацаванняў не відаць. Я аддаў загад зняць заставы.
Ужо добра развіднела, настала здаровая і даволі яшчэ свежая раніца позняй восені. Сонца паднялося і зайграла ў вокнах трапяткімі, рознакаляровымі вясёлкамі. I па меры таго, як яно падымалася, у сё свяжэла на вуліцы. Лёгкі іней раставаў на страхах, пабліскваючы вадзянымі кропелькамі, сям-там з утульнага кутка, дзе-небудзь з-пад гнілога шула выглядваў пучок яшчэ зялёнай травы.
На вуліцу выйшлі дзяўчаты. Напярэдадні акупанты апавясцілі, што ўсе савецкія святы адмяняюцца, што за святкаванне гадавіны Кастрычніцкай са цыялістычнай рэвалюцыі людзі будуць цяжка пакараны, аднак вось жа дзяўчаты выйшлі. Паступова на вуліцы пача ло з'яўляцца ўсё больш і больш людзей. Даведаўшыся, што мы сёння ноччу страсянулі любанскі гарнізон, сяляне радаваліся, віншавалі нас. Слова за слова, даведаліся, што ўчора мы слухалі Маскву. Абступілі нас з усіх бакоў, прасі лі затрымацца хоць на адну хвіліну, хоць двума словамі паведаміць, што чутно з Масквы, з Крамля.
Так сам сабою ўзнік у Рэдкавічах святочны мітынг. Рызыкуючы трапіць у небяспечнае становішча, мы ўсё ж крыху затрымаліся ў вёсцы. Я павіншаваў сялян са святам дваццаць чацвёртай гадавіны Кастрычніцкай сацыялістычнай рэвалюцыі і расказаў аб урачыстым паседжанні ў Маскве.
Здавалася, што ні ў адно свята людзі не перажывалі такой вялікай, усёахапляючай радасці. I мы радаваліся разам з імі. Радаваліся ад таго, што Радзіма наша выстаяла перад варожым націскам, што больш сілы набірае наша Чырвоная Армія. Нарэшце, радасць прыходзіла ад таго, што бой прайшоў з поспехам.

В. I. Казлоў. 3 кнігі «Людзі асобага складу»


Комментарии
Добавить новый Поиск
Виль Далидович   |46.39.46.xxx |2014-12-31 01:49:08
События, о которых рассказывает В. И. Козлов, также описал А. Ф. Лескин в своих "Воспоминаниях о войне", размещённых на этом же сайте, в главе "Разгром немецкого гарнизона в Любане".
Читая описание В. И. Козлова, складывается впечатление, что он лично участвовал в этих событиях. Он пишет, например: "Я загадау вылучить дзве групы...", или "Я аддау загад зняць заставы", или ещё "Я павиншавау сялян са святам... и расказау аб урачыстым паседжанни у Маскве".
Но В. И. Козлов в этой операции не участвовал, хотя и описал всё очень красочно. Он был болен и во время проведения операции находился в лагере на базе отряда А. И. Далидовича. Об этом написано у А. Ф. Лескина в главе "Встреча с В. И. Козловым". В воспоминаниях А. Ф. Лескина дана совсем другая картина, и ей можно доверять полностью, так как он лично разрабатывал план операции и участвовал в ней в качестве начальника штаба сводного отряда.Его воспоминания также подтверждаются записями в дневнике командира отряда А. И. Далидовича.

21.10.41 г. Получил сообщение о том, что Козлов Василий Иванович просит, чтобы я прибыл к нему в совхоз "Жалы". Я выехал к нему. Они находились в жаловском болоте: Козлов, Мачульский и группа бойцов человек 12. По прибытии к ним договорились, что они переходят к нам, я не возражал. Козлов был болен. В эту ночь мы их взяли к себе.
6.11.41 г. План нападения на Любанский гарнизон был разработан и готов. Были собраны все группы. В результате собралось 94 человека. С этой группой людей пошли к Люб...
Виль Далидович (продолжение)   |46.39.46.xxx |2015-01-02 15:56:13
7.11.41 г. Были расставлены люди по своим местам, и в 5 часов утра начали штурмовать райисполком, где размещалась комендатура. Были брошены 12 гранат в помещения, где были немцы. Часовые заблаговременно были сняты, что дало возможность подойти к дому близко и бросить через окна гранаты. У немцев началась паника, и они начали выскакивать через окна, но тут их из автоматов расстреливали. В результате этой операции было убито 45 немцев. Эта операция заставила немцев, находящихся в Слуцке и в других местах, крепко подумать по вопросу партизан. Операция прошла очень удачно, лучше чем ожидали. Подкачал только Бельский, который бросил группу с пулемётом и хотел бежать. Пулемётчик тов. Гамзюк сказал, что если он уйдёт, то будет стрелять по нему из пулемёта и заставил вытаскивать застрявшую в грязи лошадь и телегу.
После боя зашли в деревню Редковичи, хорошенько все бойцы выпили и закусили, т. е. встретили октябрьские праздники неплохо. Старосту деревни, немецкого ставленника, расстреляли.

День 30-летия освобождения Белоруссии я отпраздновал на поляне в Костюковском лесу под Любанем с бывшими партизанами. Степан Томашович Корнеев, при нападении на гарнизон в Любане, был командиром роты в оряде А.И.Далидовича. Он рассказал, что перед выступлением сводного отряда на Любань, Далидович спросил у Мачульского, идёт ли он на операцию? Мачульский ответил, что ему надо спросить об этом у Козлова, который лежал с радикулитом в землянке. Через некоторое время Мачульский вернулся и ...
Виль Далидович (продолжение)   |46.39.46.xxx |2015-01-02 16:24:20
сообщил, что Козлов сказал ему на операцию не ходить. Тогда Далидович попросил у Мачульского на операцию его автомат, но тот отказал ему. Из-за этого автомата между Далидовичем и Мачульским возникла ссора в результате которой Далидович выхватил пистолет, прижал Мачульского к сосне и сказал, что расстреляет его за трусость. Корнеев и другие вмешались в этот конфликт и ссора закончилась. Но Мачульский этот случай не забывал, что в последствии сказывалось на отношении к командиру отряда и его бойцам.
Для исторической правды важны факты, а не художественный вымысел об эсэсовцах в комендатуре, станковых пулемётах на вышках, подсоединении к телефонным линиям (они были заранее выведены из строя). А факты говорят о том, что к одной из первых значимых операций партизан Любанщины секретари обкома имели косвенное отношение: Козлов был болен, Мачульский не участвовал, Бельский был в заставе на дороге, но повёл себя не лучшим образом. Однако, всё это не помешало им скромно взвалить на себя груз успеха в операции.
Оставить комментарий
Имя:
Email:
 
Тема:
UBB-Код:
[b] [i] [u] [url] [quote] [code] [img] 
 
 
Пожалуйста, введите проверочный код, который Вы видите на картинке.

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."

 
 Каталог TUT.BY