1917-1941 год

Да новага жыцця
Савецкая ўлада на Любаншчыне ўсталявалася ў лістападзе 1917 г. Да канца студзеня 1918 г. былі створаны павятовыя саветы рабочых, салдацкіх і сялянскіх дэпутатаў. Арганізаваліся валасныя органы савецкай улады — валасныя рэвалюцыйныя камітэты.
Подробнее...
 
Цень белага арла
Улетку 1919 г. панская Польшча распачала інтэрвенцыю супраць маладой савецкай рэспублікі. Чырвоная Армія адступала. У паўночным баку раёна, дзе праходзіла чыгунка, ішлі баі і асобныя сутычкі чырвонаармейцаў з палякамі. У зводцы палявога штаба Рэўваенсавета рэспублікі адзначалася, што 10 жніўня ворагам заняты Слуцк
Подробнее...
 
Из воспоминаний А.О.Шешко, заведующего отделом образования Осовецкого волревкома
В декабре 1918 г. меня вызвал Демьян Пархимович, председатель Осовецкого волревкома. Он сказал: «Надо тебе браться за работу... Не возражаешь, если мы введем тебя в состав волревкома?» Мне тогда было 19 лет. Я возглавил работу отдела народного образования и стал секретарем ревкома.
Подробнее...
 
Канец атамана (3 успамінаў удзельніка грамадзянскай вайны палкоўніка ў адстаўцы А. П. Дзярэчка)
У 1921 г. я быў палітруком батальёна 8-й стралковай дывізіі. У пачатку чэрвеня мяне выклікаў камісар палка Мікалай Арабей. Асавецкі валасны выканаўчы камітэт просіць дапамагчы ў барацьбе з бандай Караткевіча. Для барацьбы з ёю ствараецца аператыўны атрад пад тваім кіраўніцтвам.
Подробнее...
 
Протокол № 8 засеПротокол собрания граждан м.Любань 30 ноября 1920 г.
Мы, нижеподписавшиеся, граждане м. Любань постановили: ...в связи с тем, что в течение последних недель шайками дезертиров и бандитов под предводительством балаховцев совершены нападения на близлежащие деревни к м. Любань (Убибачки, Нежин, Яминск, Городятичи, Кузьмичи)
Подробнее...
 
Юнацтва майго пакалення 3 успамінаў К. Н. Осіпава, камсамольца 20-х гадоў, удзельніка Вялікай Айчыннай вайны, Героя Савецкага Саюза.
Успамінаюцца 20-я гады, вёска Таль, куды я быў накіраваны Бабруйскім акружным камітэтам ЛКСМБ для арганізацыі камсамольскай работы. Тут была найболын шматлікая і баявая ва ўсёй акрузе камсамольская ячэйка, створаны піянерскі атрад.
Подробнее...
 
Протокол выборов Редковского сельского совета Любанского района Слуцкого округа
1924 года октября месяца 29 числа под председательством уполномоченного по выборам и членов городской или сельской избирательной комиссии тов. Беледы произведены выборы городского или сельского Совета
Подробнее...
 
17 ліпеня 1924 г. быў арганізаваны Любанскі раён
17 ліпеня 1924 г. быў арганізаваны Любанскі раён з цэнтрам у мястэчку Любань. Плошча раёна складала 1600 кв. км, налічвалася 224 населеныя пункты, у якіх пражывала 30 140 чалавек. Сялянскіх гаспадарак — 5679. Пасля далучэння да Любанскага раёна Гарадзяціцкага сельскага савета плошча раёна павялічылася да 1657 кв. км
Подробнее...
 
Жыццё кіпела, бурліла...
Да 1917 г. на Любаншчыне не было ніводнай бібліятэкі, толькі пры цэрквах і царкоўнапрыходскіх школах — невялікая колькасць рэлігійных кніг і Біблій. Адразу пасля вызвалення Любаншчыны ад нямецкіх акупантаў у 1919 г. валасны рэвалюцыйны камітэт прыняў рашэнне аб адкрыцці ў м. Любань Народнага дома
Подробнее...
 
На шляхах калектывізацыі
Перад першай сусветнай вайной беднякі ў беларускай вёсцы складалі 67,7 %, сераднякі 21,3%. Ім належала 47,5 % сельскагаспадарчых угоддзяў. На Любаншчыне зямельнае пытанне стаяла больш востра, чым у іншых раёнах Беларусі.
Подробнее...
 
3 пастановы 1-й канферэнцыі калгаснікаў Любанскага раёна аб ходзе калектывізацыі
1 снежня 1929 г.
Заслухаўшы даклад т. Фаменка аб выніках лістападаўскага Пленума ЦК ВКП(б) і садаклад т. Гузава аб калектывізацыі раёна і практычных задачах у сувязі з вясенняй пасяўной кампаніяй, раённая канферэнцыя калгаснікаў Любаншчыны адзначае:
Подробнее...
 
Пратакол арганізацыйнага сходу грамадзян Юшкаўскага сельсавета 14 лютага 1931 г.
ПАД СТАРШЫНСТВОМ тав. ЖАЎРЫДА ПЯТРА ПРЫ САКРАТАРУ ТРЫГУБОВІЧУ МІХАСЮ
Подробнее...
 
Алесь Жаўрук (Аляксандр Дзмітрыевіч Сінічкін)
н. 19.8.1910 г., вядомы беларускі паэт. Пасля заканчэння Рагачоўскага педагагічнага тэхнікума ў 30-я гады працаваў выкладчыкам на рабфаку ў Соснах
Подробнее...
 
Пасялковыя будні (Васілевіч Алена Сямёнаўнa)
Васілевіч Алена Сямёнаўна (н. 22.12.1922 г.) — беларуская пісьменніца, аўтар звыш 20 кніг. Найбольш значны твор — трылогія «Пачакай, затрымайся», за якую А. С. Васілевіч у 1976 г. удастоена звання лаўрэата Дзяржаўнай прэміі БССР. Многія старонкі трылогіі прысвечаны жыццю сялян на Любаншчыне ў 80-я гады, дзе будучая пісьменніца жыла і выхоўвалася ў сваякоў, застаўшыся без бацькоў.
Подробнее...
 
Шум і гоман навокал…
У 1930-я гады ў Любанскім раёне лес займаў 44 955 гектараў (55 % лесу забалочана), мінеральныя глебы — 41 677 гектараў (17 % забалочана). Усяго забалочана 32 % тэрыторыі раёна, шчыльнасць насельніцтва была малая — на 1 кв. км пражывала 20,7 чалавека (у сярэднім па Беларусі 44 чалавекі). Без асушэння балот, шырокай меліярацыі немагчыма было далейшае развіццё гаспадаркі.
Подробнее...
 
3 успамінаў былога старшыні калгаса імя БВА Э.Н.Модзіна
Я вырас у мястэчку, аб сялянскай працы меў цьмянае ўяўленне. Паўналецце сустрэў на лесапільным заводзе ў Мазыры, да прызыву ў Чырвоную Армію асаблівых планаў на будучае не меў. У тыя гады было беспрацоўе, многія маладыя хлопцы абівалі парогі біржы працы, рады выпадковаму заробку. А ў мяне ўсё ж пастаянная работа.
Подробнее...
 
Янка Купала ў камунараў
Было гэта ў канцы красавіка 1932 года. Мы збіраліся праводзіць мітынг у адной з брыгад, якая першай закончыла сяўбу. Раптам званок з ЦК партыі. Паведамілі, што да нас едзе Янка Купала. Я ўзяў грузавую машыну, сеў за руль і паехаў сустракаць паэта на станцыю Урэчча.
Подробнее...
 
3 статыстычнага эканамічнага даведніка «Раёны БССР» Менск, 1936 г.
Любанскі раён. Насельніцтва на 1.1.1933 г. — 37,7 тыс. чал. (Любань — 2,6 тыс). Сельсаветы Асавецкі, Любанскі (мест.), Малагарадзяціцкі, Нежынскі, Рачэнскі, Рэдкавіцкі, Слабодскі, Тальскі Турокскі, Юшкаўскі, Ямінскі.
Подробнее...
 
3 верай у лепшую будучыню
Першая ячэйка партыі бальшавікоў на Любаншчыне была створана ў Забалацкай воласці ў чэрвені 1921 г. У воласці дзейнічалі бандыцкія групоўкі. Члены ячэйкі вялі растлумачальную работу сярод насельніцтва, за год было праведзена 88 мітынгаў. Да канца 1921 г. з бандытызмам на Любаншчыне было пакончана.
Подробнее...
 
Час быў неспакойны, цудоўны...(3 успамінаў камсамолкі 30-х гадоў М. Буравай)
У 1932 г. я пачала працаваць у Любанскім райкоме камсамола адказнай за піянерскую работу. Камсамольская і піянерская арганізацыі былі невялікімі, а справы іх былі значныя: арганізацыя калгасаў, ліквідацыя непісьменнасці, барацьба з кулакамі, бандытызмам...
Подробнее...
 
У паход супраць непісьменнасці
Адным з першых клопатаў савецкай улады была народная асвета, ліквідацыя непісьменнасці насельніцтва. Як толькі сціхлі віхуры грамадзянскай вайны, у 1920/21 навучальным годзе адкрылася школа ў м. Любань. Час быў вельмі цяжкі, школьныя будынкі разбураны
Подробнее...
 
За здароўе народа
У пачатку 20-х гадоў, адразу пасля вызвалення ад польскіх акупантаў, у м. Любань была адкрыта бальніца на 10 ложкаў, дзе працавалі ўрачы Чадовіч і Козак. У 1924 г. пасля арганізацыі Любанскага раёна пры райвыканкоме была створана санітарная камісія, якая ўзначаліла работу медыцынскіх устаноў
Подробнее...
 
Доктар Бржазоўскі
Антон Рыгоравіч Бржазоўскі нарадзіўся ў 1870 г. у в. Юрковічы. Бацька яго, бядняк, арандаваў зямлю, служыў па найму ў буйных землеўладальнікаў. Чытаць і пісаць будучы вучоны навучыўся дома, потым паступіў у старэйшую, заснаваную ў 1617. г., Слуцкую гімназію.
Подробнее...
 
Калі сякуць лес...
Не абышлі бокам Любанскі раён рэпрэсіі 30 х гадоў. Дакладная лічба рэпрэсіраваных да гэтага часу невядома. У 1938 г. у Любані праходзіў судовы працэс, на якім разглядалі справу кіраўнікоў раёна — сакратара райкома партыі П. Т. Кардаша
Подробнее...
 
Даследчык роднага краю
Аляксандр Іосіфавіч Крукоўскі — вучоны, нястомны даследчык роднага краю, этнограф і гісторык. Нарадзіўся 23 лютага 1901 г. у в. Загалле ў мнагадзетнай сялянскай сям'і. Пачатковую адукацыю атрымаў у Загальскай царкоўнапрыходскай школе, потым паступіў у Слуцкую духоўную семінарыю.
Подробнее...
 
3 герояў — у ворагі...
Пракоп Адзярыха быў адным з тых першых камунараў, якія разам з Эмануілам Модзіным, Фёдарам Коўрыкам, Цімафеем Смірновым, Паўлам Калыска і іншымі прыйшлі ў 1927 г. на Мар'інскае балота, каб будаваць там камуну, ладзіць новае жыццё. Гэта пра яго пісаў Янка Купала ў паэме «Над ракой Арэсай»
Подробнее...
 
Без віны вінаваты
У ваколіцах в. Калінаўка і цяпер ёсць урочышча Паторская паляна — на пачатку веку пры раздзеле зямлі паміж сынамі дзед выдзеліў тут зямлю майму бацьку, Аляксандру Паторскаму, каля паўтара гектара ворыва і 2 гектары сенажаці. Зусім нямнога для нашай сям'і з шасці душ.
Подробнее...
 
Засталася памяць...
Ва ўсе часы і ва ўсіх бітвах прымалі ўдзел нараджэнцы Любаншчыны, праслаўляючы свой край мужнасцю і адвагай. Такі народ тут жыве — ціхмяны, працавіты ў мірны час, ваяўнічы і рашучы ў гадзіну небяспекі для краіны... Не зганьбілі, не падвялі любанцы свой край і ў гады мінулай вайны, многія з іх пакрылі сябе неўміручай славай. Адзін з такіх малавядомых герояў — Павел Раманавіч Алейнікаў.
Подробнее...
 
Лёс адной з смольгаўскіх сем'яў
(Русская версия)
Успамінаецца, што ў маім дзяцінстве, якое прайшло ў адным з беларускіх райцэнтраў, амаль у кожнага з сяброў была “свая” вёска, дзе жылі дзед з бабуляй, да якіх можна было паехаць на летніх вакацыях, ці проста ў ягады ці грыбы. У мяне такой вёскі не было. На маё запытанне бацька неахвотна адказаў, што дзеда “раскулачылі” і саслалі за Ўрал. Дзіцячае сэрца схамянулася: “саслалі” – значыць, яны былі злачынцамі! “Мае” дзядуля і бабуля аніяк ня могуць імі быць! Хаця ніколі ў жыцці я іх ня бачыла, але ж люблю і ведаю, што яны добрыя! - “А за што саслалі?” – “ За тое, што не хацелі ісці ў калгас.” - Не паверыла… 
Подробнее...
 


 Каталог TUT.BY